Excel Pratik Bilgiler

Microsoft Excel Formüller ve Fonksiyonlar


Formüller ve Fonksiyonlar

Bir elektronik tablolama programı olan Excel içerisinde aritmetiksel ve mantıksal
işlemler rahatça gerçekleştirilir. İstenirse daha önce anlatıldığı şekilde = (eşittir)
işareti ile başlanacak olan formüllerin yazımı istenirse de programın kendisi
tarafından kullanıcılara sağlanan otomatik fonksiyonlar yoluyla program içerisinde
farklı işlemler kolayca yapılabilir.

 Aritmetik formüller

Excel programı içerisinde aritmetik ve mantık formüllerini kullanmak için
yapılacak olan işlemin operatörüne ve işleme girecek olan hücre ya da hücrelerin
adreslerine ihtiyaç duyulur. Bir operatör gerçekleşecek olan işlemin sembolik
karşılığıdır. Kullanılım amacına göre operatörler aritmetik ve mantık operatörleri
olarak iki sınıfa ayrılırlar. Aritmetik işlemlerde kullanılan operatörler Tablo 1
içerisinde özetlenmiştir.

Bu operatörler, işleme girecek olan hücrelerin adresleri arasına yerleştirilir. Hangi
operatörün hangi sırada çalışacağının bilinmesi formülün doğru çalışması için
önemlidir. Aritmetik operatörlerinin öncelik sırası Tablo 2’de sunulmaktadır.
Program içerisinde formül yazarken operatörlerin öncelik sırasına göre işlem
yapılır.


Mantık operatörleri ise iki veriyi karşılaştırmak amacıyla kullanılırlar. Mantık
operatörleri Tablo 3 içerisinde özetlenmektedir. Mantık operatörlerinin sonucunda
karşılaştırmalardan olumlu (doğru – 1) ya da olumsuz (yanlış – 0) şeklinde
cevaplar alınır.

Gerek aritmetik gerekse de mantıksal işlemelerde kullanılabilecek iki önemli
operatör daha bulunmaktadır. Söz edilmesi gereken birinci operatör iki nokta üst
üste (:) operatörüdür. A2:A6 ifadesi yapılacak olan işleme A2 hücresinden başla,
A6 hücresine kadar ara vermeden tüm hücreleri işleme dâhil et demektir. İkinci
önemli operatör ise virgüldür (,). İşleme dâhil edilecek olan hücreler arasındaki
boşlukları da dikkate alır. Örneğin C1:C8, C10:C15 ifadesi ilk olarak C1-C8
arasını işleme al sonra da C10-C15 arasını işleme dâhil et şeklinde açıklanabilir.

 Hücre referansları

Excel içerisinde formülleri yazıp sağ alt köşede yer alan artı şeklindeki fare
işaretçisi ile hareket edildiğinde formüller otomatik olarak kopyalanır. Bu
kopyalama işlemi sırasında her yeni hücre için formül içerisinde hücre adresleri
de güncellenecektir. Örneğin; ilk öğrenci için yazılan formül
=(B2*0,3)+(C2*0,4)+(D2*0,3) ise formül kopyalandığında ikinci öğrenci için
oluşacak olan formül otomatik olarak =(B3*0,3)+(C3*0,4)+(D3*0,3) şeklini
alacaktır.

Eğer her hücre kopyalama işlemi sırasında formülün başvurduğu hücre adresi
güncelleniyor (değişiyor) ise bu tarz göndermelere (referanslamalara) göreceli
hücre referanslama ya da hücre referanslı formül kullanma adı verilir.

Fakat bazı durumlarda her işlem içerisinde hücre adreslerinin güncellenmesi
istenmeyebilir. Örneğin işlemlere sabit katsayılar ile devam edilmek isteniyorsa, o
değerin değişmemesi gerekir. Formül kopyalanırken hücre adresinin değişmemesi
gerektiği durumlarda formülde sabit kalacak olan hücre adresinin satır ve
sütunundan önce $ işareti konulur. Bu durumda fare işaretçisi aşağı doğru
sürüklense bile sabit sayının bulunduğu hücre tüm formüllerde aynen kalacaktır.
B1 adresli hücre için formül yazılmak istenirse =2*$B$1*A5 tarzında bir formül
ortaya çıkacaktır. Bu tarz referanslama işlemlerine de mutlak referanslama adı
verilir.

Fonksiyonlar ile çalışma

Excel içerisinde önemli bir tutan fonksiyonlar, çok sık
kullanılan aritmetiksel ve mantıksal işlemleri daha hızlı
yapmamıza olanak sağlarlar. Yüz adet sayının toplanma
işlemi için defalarce artı işareti kullanmak yerine TOPLA
fonksiyonu ile bunu kolay bir yoldan yapabilmek
mümkündür. Her fonksiyona yaptığı işlemi açıklamaya yardımcı olacak kısa bir
isim verilir; TOPLA, ORTALAMA, vb…
Excel programı içerisinde bir fonksiyon kullanmak için formül çubuğunun
başındaki fx butonuna (Şekil 24) tıklanır ve Şekil 25 içerisindeki pencere açılır.

Açılan pencere içerisinde Excel tarafından
kullanıcılara hazır olarak sunulan fonksiyonların
kategorileri listelenir. Kategori seçin seçeneğinin
yanındaki açılır pencereye tıklandığında fonksiyon
kategorilerinin listesi açılır. Bu listeden bir kategori
seçildiğinde ilgili kategori ile alakalı fonksiyonlar
listesi İşlev Seçin başlığı altında belirecektir
Örneğin; “Matematik ve Trigonometri” kategorisinden “TOPLA” fonksiyonu seçilir
ve “TAMAM” butonuna tıklanırsa, Şekil 27’deki pencere açılacaktır.

Pencere içerisinde de görüldüğü gibi birinci hücreden (B1) tanımlanan son
hücreye kadar (D1) tüm hücrelerin toplanacağını belirten formül (TOPLA(B1:D1))
hem formül çubuğunda hem de pencere de görülecektir. Ayrıca işleme giren
sayılar ve formülün sonucu da aynı pencere içerisinde gösterilmektedir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir